Wetenschap & gezondheid
Wetenschap & gezondheid
Waarom doordacht kruisen het Friese paard gezonder de toekomst in helpt.
Het Friese paard is een gesloten populatie: alle raszuivere Friezen stammen af van een beperkt aantal stamboekhengsten. Die geslotenheid heeft het karakteristieke uiterlijk behouden, maar heeft ook de genetische diversiteit sterk doen afnemen. Minder diversiteit betekent een hogere inteeltcoëfficiënt — en een hogere inteeltcoëfficiënt is wetenschappelijk gelinkt aan een groter risico op erfelijke aandoeningen.
Bekende gevoeligheden bij het raszuivere Friese paard
Onderzoek (o.a. Universiteit Utrecht en de Amerikaanse Fenway Foundation) beschrijft bij het Friese paard een verhoogde gevoeligheid voor onder meer dwerggroei, hydrocefalie (waterhoofd), aortaruptuur, slokdarmverwijding (megaoesophagus) en huidaandoeningen zoals staart- en maneneczeem, naast een lagere vruchtbaarheid. Deze aandoeningen worden in verband gebracht met de beperkte genetische basis van het ras.
Wat outcross-fokkerij oplost
Door het Friese paard te kruisen met een genetisch ver verwant ras — een Arabische volbloed of een warmbloedpaard — daalt de inteeltcoëfficiënt van het nageslacht drastisch. Dat vergroot de genetische diversiteit, verlaagt de kans op de bovenstaande erfelijke aandoeningen en versterkt tegelijk de gezondheid, vruchtbaarheid en levensduur — zonder het karakteristieke Friese karakter te verliezen.
De rol van het EAFS
Het EAFS registreert en begeleidt deze kruisingen sinds 2000 volgens een doordacht fokprogramma: elk geregistreerd veulen doorloopt sinds 2024 een verplichte DNA-afstammingscontrole, en dekhengsten worden gekeurd voordat ze worden toegelaten. Zo blijft kruisen geen toeval, maar gestructureerde fokkerij met papieren, keuringen en predicaten.
Bronnen
Universiteit Utrecht, Faculteit Diergeneeskunde — onderzoek naar erfelijke aandoeningen en genetische diversiteit bij het Friese paard. Fenway Foundation (VS) — onderzoek naar dwerggroei (dwarfism) en hydrocefalie bij het Friese paard.